t5rtertg
Geschreven door Rosa & Jorn
Oprichters van Oergezond · Leestijd 8 min
Fermenteren is een van de oudste manieren om drinken te maken, en waterkefir is daar misschien wel de makkelijkste en leukste vorm van. Je hebt alleen een pot suikerwater, een handje levende korrels en een beetje geduld nodig.
In deze gids nemen we je mee van je allereerste fles tot bruisende, zelfgemaakte kefir met je eigen smaken. We houden het eerlijk en simpel, zodat je vandaag nog kunt beginnen.
Zelf maken of kopen?
Het verschil met een flesje uit de supermarkt is groot:
De basis
Waar het mee begint
Wat is waterkefir?
Waterkefir is een licht bruisende drank die je maakt met waterkefir-korrels, ook wel tibicos genoemd. Het zijn kleine, doorzichtige korreltjes vol levende bacterien en gisten. Je voert ze suikerwater, en zij maken daar in een paar dagen een frisse drank van. De korrels leven en groeien, dus je kunt er eindeloos mee doorgaan.
Wat je nodig hebt
Een glazen pot, water zonder chloor, blanke rietsuiker, een theedoek of koffiefilter met een elastiek, en natuurlijk je korrels. Geen dure apparatuur. Glas werkt het prettigst, want je ziet alles gebeuren.
Begin je met droge korrels?
Gedroogde korrels moeten eerst wakker worden. Laat ze een paar uur tot een dag rehydrateren in suikerwater, en doe daarna twee tot drie fermentaties achter elkaar voordat ze echt actief zijn. Die eerste rondes duren langer, soms 3 tot 5 dagen, en de drank is nog wat flets. Dat eerste suikerwater gooi je weg. Heb geduld: na een paar keer voeden komen ze op gang en gaat het steeds sneller.
Zo zet je je eerste fles
Los ongeveer 60 gram blanke rietsuiker op in een liter lauw water. Laat het afkoelen tot kamertemperatuur, doe de korrels erbij en dek de pot af met een doek. Laat het 24 tot 48 uur op het aanrecht staan. Zeef daarna de korrels eruit: wat overblijft, is je waterkefir.
Buiten de koelkast
Waterkefir fermenteert op kamertemperatuur, het liefst tussen de 20 en 26 graden. De koelkast is juist om de boel te pauzeren, niet om te fermenteren. Hoe warmer je keuken, hoe sneller het gaat.
Je hebt het begin gelezen
Wil je de volledige gids?
Laat je e-mail achter en de rest gaat meteen open. Geen PDF, geen wachten.
- De beste suiker en mineralen via gedroogd fruit
- Je korrels levend houden en de metalen-val met RVS
- Tweede fermentatie, bruis, veilig ontluchten en de alcohol
Je schrijft je in voor de Oernieuwsbrief. Eén mail per week, afmelden kan altijd met één klik.
Het hart van de smaak
Welke suiker gebruik je?
Blanke rietsuiker is de basis
Waterkefir werkt het best op gewone, blanke rietsuiker. De korrels krijgen daar precies de brandstof die ze nodig hebben, en de fermentatie verloopt snel en betrouwbaar. Voor een neutrale, frisse smaak is blanke rietsuiker de veiligste keuze.
Ongeraffineerd geeft een intense smaak
Ongeraffineerde rietsuiker, met alle melasse er nog in, zit vol mineralen. Dat is op zich goed voor de korrels, maar het geeft ook een stevige, haast karamelachtige smaak die niet iedereen fijn vindt. Gebruik het met mate.
Mineralen via gedroogd fruit
Wil je je korrels toch extra mineralen geven zonder de smaak te overheersen? Doe dan een stukje ongezwaveld gedroogd fruit in de pot. Een gedroogde vijg werkt het best, rozijnen of een stukje abrikoos kunnen ook. Zo blijf je bij de milde smaak van blanke rietsuiker en krijgen de korrels wat ze nodig hebben.
Laat honing weg
Honing gebruik je niet. Het werkt van nature licht antibacterieel en kan je korrels verzwakken. Ook kunstmatige zoetstoffen hebben geen zin, want daar kunnen de korrels niets mee.
Voor de lange termijn
Zo houd je je korrels sterk
Water zonder chloor
Chloor uit kraanwater kan je korrels beschadigen. Laat kraanwater een nacht open staan zodat de chloor vervliegt, of gebruik bron- of flessenwater. Water met wat natuurlijke mineralen erin is juist fijn voor ze.
Regelmatig voeren
Je korrels willen om de 24 tot 48 uur vers suikerwater. Zolang je ze blijft voeren, blijven ze groeien en sterk. Je houdt er vanzelf steeds meer aan over om weg te geven.
Even pauzeren mag
Ga je een tijdje niet fermenteren? Zet de korrels in vers suikerwater in de koelkast. Daar gaan ze in een soort slaapstand en kun je ze een paar weken bewaren.
Pas op met metaal
Een veelgemaakte fout, en makkelijk te voorkomen:
Niet met reactieve metalen
Breng je korrels niet in langdurig contact met reactieve metalen zoals koper, aluminium, messing of gietijzer. Die reageren met het zuur in de kefir en kunnen de korrels schaden.
RVS: alleen heel kort
Roestvrij staal (RVS) en waterkefir gaan niet langdurig samen. Kort contact kan prima: je kefir even door een RVS-zeef gieten, een paar seconden, is geen probleem. Maar laat je waterkefir of je korrels nooit langere tijd in contact met RVS staan. Voor fermenteren en bewaren gebruik je dus geen staal, maar glas.
Kies glas, plastic of hout
Fermenteer in een glazen pot en roer of schep met plastic, silicone of hout. Dat is altijd veilig, en je ziet meteen hoe je drank zich ontwikkelt.
Smaken om te proberen
Deze voeg je toe bij de tweede fermentatie, als je drank gaat bruisen. Een paar ideeen om mee te spelen:
Kies een richting
Fris & citrus
Licht en verfrissend
- Citroen
- Limoen
- Komkommer & munt
- Gember & citroen
- Groene appel
Fruit & bes
Zoet en vol
- Aardbei
- Framboos
- Bosbes
- Granaatappel
- Perzik
- Mango
Kruidig & specerij
Warm en pittig
- Gember
- Kaneel
- Kurkuma & gember
- Kardemom
- Verse munt
Bijzonder
Voor de liefhebber
- Hibiscus
- Vanille
- Vlierbloesem
- Basilicum
- Rozenbottel
Begin met een scheutje vruchtensap of een paar stukjes vers fruit per fles. Minder is vaak meer.
De tweede fermentatie, voor echte bruis
Wil je waterkefir met flinke bruis, zoals frisdrank? Dan doe je een tweede fermentatie in een afgesloten fles.
Zo werkt het
Doe de gezeefde kefir met wat fruit of een scheutje sap in een beugelfles, sluit hem en laat hem 1 tot 3 dagen op kamertemperatuur staan. De gisten maken koolzuur, en omdat de fles dicht is, blijft dat in de drank zitten. Zo ontstaat de bruis.
Ontlucht de fles elke dag
Dit is belangrijk. Bij een tweede fermentatie buiten de koelkast loopt de druk in de fles hoog op. Open de fles daarom elke dag heel even, zodat de druk eraf kan. Doe je dat niet, dan kan de druk zo hoog worden dat de fles knapt. Zet hem daarna in de koelkast, dat remt de druk en de smaak zakt mooi in.
Gebruik de juiste fles
Neem stevige beugelflessen die tegen druk kunnen, het liefst rond van vorm. Dunne of hoekige flessen kunnen de druk minder goed aan.
Koel hem terug voor je serveert
Als de bruis goed zit, zet je de fles in de koelkast. Dat stopt de fermentatie, houdt de druk in toom en, net zo belangrijk, maakt je kefir lekker koud. Koud uit de koelkast is 'ie op z'n lekkerst, lauwe waterkefir is een stuk minder fijn.
En de alcohol?
Bij het fermenteren maken de gisten niet alleen koolzuur, maar ook een klein beetje alcohol. Bij een gewone fermentatie van een dag of twee blijft dat heel laag, meestal rond de 0,5 tot 1 procent. Een langere of goed afgesloten tweede fermentatie kan het iets hoger maken. Voor de meeste mensen is het te verwaarlozen, maar het is goed om te weten dat het er is.
De vuistregel
Vers suikerwater, glas, en elke dag even ontluchten.
Houd die drie aan en je korrels gaan jaren mee.
Zo begin je deze week
- Haal blanke rietsuiker, een glazen pot en een paar stevige beugelflessen in huis.
- Zet je eerste fermentatie op met suikerwater en je korrels, 24 tot 48 uur op het aanrecht.
- Zeef, giet over in een fles met wat fruit, en laat nog 1 tot 2 dagen bruisen. Vergeet niet elke dag te ontluchten.
Deze gids is informatief en bedoeld om bewustzijn te vergroten over waterkefir en zelf fermenteren. Dit is geen medisch advies.
